09/05/2022 09:10:00 AM
Tránh dễ dãi để bảo đảm giá trị khoa học của từng luận án tiến sỹ

Chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo tiến sỹ phải tuân thủ chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng và ban hành đồng thời đáp ứng chuẩn đầu ra bậc 8 theo Khung trình độ quốc gia của Việt Nam.

 Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Thu Thủy.  Ảnh: TTXVN phát

Những ngày gần đây, mạng xã hội cũng như báo chí xôn xao chia sẻ về những đề tài luận án tiến sỹ mà nếu chỉ đọc tên sẽ không thấy được hàm lượng khoa học hay ý nghĩa về mặt thực tiễn.

Từ đây, dư luận đặt ra rất nhiều câu hỏi về chất lượng chuyên môn của các luận án tiến sỹ.

Ngày 8/5, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Thu Thủy đã trao đổi với báo chí một số nội dung liên quan đến vấn đề này.

Sẽ tiến hành thẩm định các luận án được phản ánh

Bà Nguyễn Thu Thủy cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn hướng tới hoàn thiện hệ thống văn bản chính sách nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, tăng cường sự minh bạch, gia tăng vai trò giám sát của các bên liên quan trong quá trình đào tạo tiến sỹ trên tinh thần thực hiện tự chủ đại học và nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo, đặc biệt là đội ngũ giảng viên, nhà khoa học theo Luật Giáo dục đại học và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học.

Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá rất cao vai trò phản biện, giám sát của cộng đồng khoa học đối với chất lượng các luận án tiến sỹ.

Theo quy định tại Quy chế đào tạo tiến sỹ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, yêu cầu đối với luận án tiến sỹ phải là báo cáo tổng hợp kết quả học tập và nghiên cứu của nghiên cứu sinh, thể hiện nghiên cứu sinh có khả năng độc lập nghiên cứu, sáng tạo tri thức mới, có giá trị, làm gia tăng tri thức khoa học của lĩnh vực nghiên cứu hoặc đề xuất những ý tưởng, giải pháp mới giải quyết những vấn đề đang đặt ra ở lĩnh vực nghiên cứu trong những hoàn cảnh thực tiễn cụ thể.

Việc đánh giá luận án phải tuân thủ quy trình ba bước như sau: Đánh giá luận án ở đơn vị chuyên môn, gửi lấy ý kiến nhận xét đối với luận án của phản biện độc lập và bảo vệ luận án tại Hội đồng cấp trường/viện.

Người phản biện luận án là những nhà khoa học, chuyên gia ở Việt Nam hoặc ở nước ngoài (ít nhất có người không công tác tại cơ sở đào tạo), có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học và chuyên môn phù hợp với đề tài nghiên cứu của luận án.

Thành viên Hội đồng đánh giá luận án phải là những nhà khoa học có tiêu chuẩn như người hướng dẫn, trong đó Chủ tịch Hội đồng phải là giáo sư hoặc phó giáo sư ngành phù hợp với chuyên môn của đề tài luận án.

Yêu cầu phải công bố kết quả nghiên cứu của đề tài luận án trên các tạp chí, sách chuyên môn tham khảo, hội nghị khoa học ở trong hoặc ngoài nước; đăng tải thông tin buổi bảo vệ luận án, nội dung toàn văn luận án trên trang thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của các cơ sở đào tạo trước và sau khi bảo vệ luận án đã bổ sung thêm một kênh công khai, minh bạch hóa thông tin để tiếp nhận sự phản hồi, phản biện của xã hội và của những ai quan tâm đến đề tài luận án.

Ngoài ra, quy chế còn quy định Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định nội dung một số luận án tiến sỹ khi có phản ánh, khiếu nại hoặc tố cáo hay theo yêu cầu của công tác quản lý, kiểm tra và giám sát.

Đối với việc tổ chức thực hiện, quy chế quy định các cơ sở đào tạo phải có trách nhiệm xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện quy định riêng của cơ sở đào tạo trên cơ sở cụ thể hóa những quy định của Bộ với yêu cầu ngang bằng hoặc cao hơn nhưng không được trái với những quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Như vậy, quy định về việc đánh giá chất lượng luận án, hàm lượng khoa học của từng luận án là minh bạch, rõ ràng và trước hết là trách nhiệm của cơ sở đào tạo, của người hướng dẫn, của đơn vị chuyên môn và các nhà khoa học tham gia vào các bước đánh giá luận án, trong đó, vai trò của người hướng dẫn là quan trọng nhất.

Việc này cũng gắn liền với uy tín của người hướng dẫn, của hội đồng đánh giá và của cơ sở đào tạo. Những quy định này cũng đặt ra yêu cầu cho các cơ sở đào tạo, người hướng dẫn khoa học, những nhà khoa học được tin tưởng giao trọng trách “cầm cân nảy mực” phản biện luận án… phải luôn đề cao đạo đức khoa học, nghiêm minh, trung thực, khách quan, không nể nang, dễ dãi trong quá trình đào tạo và đánh giá để nâng cao chất lượng đầu ra của sản phẩm được đào tạo; nâng cao nhận thức về việc minh bạch thông tin, giữ gìn uy tín về chất lượng chuyên môn chính là đảm bảo cho sự phát triển bền vững của mỗi cơ sở đào tạo tiến sỹ.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học chia sẻ với những luận án có phản ánh và có ý kiến của dư luận, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Thu Thủy.  Ảnh: TTXVN phát

Không chạy theo số lượng

Khuyến cáo các cơ sở đào tạo trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo tiến sỹ, bà Nguyễn Thu Thủy cho rằng đối với việc đào tạo tiến sỹ, là bậc học cao nhất trong hệ thống đào tạo nhân lực có trình độ cao, các cơ sở đào tạo phải tập trung nâng cao chất lượng, không chạy theo số lượng.

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, việc đánh giá luận án không chỉ ở tên đề tài mà còn ở nội dung và giá trị khoa học, giá trị thực tiễn của luận án được cộng đồng khoa học trong lĩnh vực nghiên cứu đó chấp nhận.

Tuy nhiên, các hội đồng xét duyệt và người hướng dẫn cần nghiêm túc, nghiêm minh, không duyệt những tên đề tài có phạm vi quá hẹp, không đủ tầm của một luận án tiến sỹ, gây dư luận xã hội như đang được lan truyền, đặc biệt là đối với những luận án thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và quản lý.

Triển khai thực hiện Khung trình độ quốc gia của Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng và ban hành chuẩn chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, trong đó cốt lõi của cấu trúc và nội dung chương trình đào tạo tiến sỹ là nghiên cứu khoa học và luận án tiến sỹ với khối lượng học tập chiếm đến 80%.

Chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo tiến sỹ phải tuân thủ chuẩn này và đáp ứng chuẩn đầu ra bậc 8 theo Khung trình độ quốc gia của Việt Nam.

Đây là một trong những căn cứ để người hướng dẫn xem xét đồng ý cho phép nghiên cứu sinh được nộp luận án để thực hiện các bước đánh giá tiếp theo, đồng thời, thành viên các hội đồng phải bám sát các yêu cầu này khi đánh giá luận án tiến sỹ.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học nhấn mạnh các cơ sở đào tạo cần nâng cao tự chủ và trách nhiệm giải trình trong chuyên môn học thuật, tiếp tục tăng cường minh bạch thông tin về quy trình đào tạo tiến sỹ để tranh thủ tiếp nhận và tổng hợp các phản biện xã hội, phản hồi của các bên liên quan về chất lượng đào tạo tiến sỹ. Đồng thời, khai thác triệt để lợi thế của công nghệ thông tin trong rà soát việc sao chép luận văn, luận án và thực hiện tốt liêm chính khoa học.

Các cơ sở đào tạo cũng cần nâng cao nhận thức và vai trò giám sát, phản biện của cộng đồng khoa học trong đánh giá luận án tiến sỹ, giữ gìn đạo đức khoa học, tránh việc nể nang, dễ dãi để bảo đảm giá trị khoa học của từng luận án./.

Việt Hà / TTXVN/Vietnam+

 Ý kiến của bạn |   Gửi tin qua E-mail |   Bản để in
Tin liên quan
Các tin khác

Video

Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận 12-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 169/NQ-CP của Chính phủ về công tác NVNONN trong tình hình mới, ngày 29/6/2022
Ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực - Quyết tâm, hành động mạnh mẽ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Hungary
Chủ tịch nước truy tặng Huân chương cho quân nhân hy sinh cứu người
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Chính phủ Anh
Đại sứ Đặng Thị Thu Hà trình bản sao Thư ủy nhiệm lên Bộ trưởng Ngoại giao Bê-nanh
Sớm khôi phục chuyến bay thương mại và mở đường bay mới từ Việt Nam sang Thái Lan
Dỡ bỏ toàn bộ các hạn chế vận chuyển khách bằng đường hàng không
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động và triển khai chương trình “Mẹ đỡ đầu”
Đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIII kế thừa, phát triển và hoàn thiện đường lối đối ngoại thời kỳ Đổi mới
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trả lời báo chí về Kết luận của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới
Kết luận số 12-KL/TW của Bộ chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới
Ông Vương Đình Huệ trúng cử Chủ tịch Quốc hội khóa XV
Thắng cảnh bạn thích nhất?
Vịnh Hạ Long
Phong Nha - kẻ Bàng
Cát Bà
Đảo Phú Quốc
Fanxipang