|
Giai thoại Việt Nam
|
|
| Thứ năm, 09/02/2012, 09:41:30 AM | | | | | |  Ý kiến của bạn |  Gửi tin qua E-mail |  Bản để in | | | | Đầu thế kỷ XV, tại làng Phan Xá, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh có một chàng nho sĩ bị quân Minh bắt làm kể hầu ở một nhà học quan. Viên quan này do nhà Minh cử sang để lo việc truyền bá đạo lý, văn hóa thiên triều cho người dân nước Nam. Y luôn luôn khoe khoang lòng nhân nghĩa của triều đình nhà Minh. Có lần y ra cho học sinh câu đối:
- Hồng lựu tự hỏa, phi cầm lai vãng bất thiêu thân.
Nghĩa là: Hoa lựu đỏ như lửa, chim bay qua bay lại, thân chẳng bị thiêu
Chàng nho sĩ làng Phan Xá đã đối lại:
- Lục tảo như tỉ, du lý phù trầm nan trước vĩ
Nghĩa là: Đám rêu xanh như tơ, cá lượn nổi chìm, đuôi không bị vướng.
Câu trên, viên quan nhà Minh muốn nói chúng là nhân nghĩa, dù có vẻ ghê gớm nhưng chẳng hại người; câu đối lại, hàm ý bóng gió rằng dù lưới chúng có bủa vây dày đặc, vẫn không bó được kẻ có chí tung hoành.
Biết tâm lý chàng trai, bọn giặc đã theo dõi anh. Chàng nho sĩ đã tìm cơ hội thuận tiện để trốn vào rừng, và sau đó tìm ra Lam Sơn, xin vào nghĩa quân dưới cờ Lê Lợi. Tài liệu ở địa phương ghi được tên tuổi của chàng nho sinh này đó chính là Phan Nhân, có hiệu Lục Nho, sinh năm 1401, không rõ ông mất bao giờ, và ông cũng là một trong những vị khai quốc công thần thời Lê (?).
(Theo Vũ Ngọc Khánh - Kho tàng Giai thoại VN)
| | | |
|
|
|
|
|
| | | Giáp Hải (1507 -1586) quê làng Dinh Kế, huyện Phượng Nhân (nay thuộc tỉnh Bắc Giang) là người có tài văn học, giỏi việc bang giao, đỗ trạng nguyên năm 1538, sau được dân thờ làm thành hoàng, vẫn gọi là Trạng Kế.
| | |
| | | Đây là cửa sấm biết hay chưa
| | | Nguyễn Thị Quyên là cô con gái út của Nguyễn Công Trứ, lấy chồng là tú tài Trần Hữu Ý (làng Dan Phổ, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh), nên thường gọi là bà Tú Ý. Bà nổi tiếng văn chương, nhưng lâu nay chưa có sách nào giới thiệu tác phẩm của bà (trừ cuốn Thi văn các nhà chí sĩ Việt Nam của Phi Bằng xuất bản ở Huế năm 1939 có chép một bài).
| | |
| | | Đây cũng là một giai thoại về cha con ông Nguyễn Công Hoàn và Nguyễn Bá Lân. | | |
| | | Nguyễn Công Hoàn, người làng Cổ Đô, tỉnh Hà Tây trước đây nay là Hà Nội. Ông là thân sinh ông Nguyễn Bá Lân (đỗ tiến sĩ năm 1731). Giữa hai cha con ông có nhiều giai thoại vui về việc hai người thi đua học rất thú vị.
| | |
|
|
|
| | | Thần sao biết được việc của người
| | | Xưa kia, khi muốn đoán trước hay muốn cầu xin một việc gì, người ta thường hay ăn chay nằm mộng để mong thần linh mách bảo cho những điều sẽ đến trong tương lai. | | |
| | | Không ốc không hến ắt thì đúng trai
| | | Có một cậu học trò nhỏ ở vùng Bạch Hạc, ngày ngày đi học thường được gặp một bác hàng dầu. Thấy cậu bé khôi ngô, ngoan ngoãn, bác hàng dầu rất yêu mến, thỉnh thoảng cho đồng quà tấm bánh. Đôi khi cậu bé hỏi đến chữ nghĩa, bác cũng chỉ bảo tử tế. Thậm chí có lúc bác còn dạy cho cậu những câu đối thơ. | | |
| | | Làng Cổ Đô thuộc phủ Quảng Oai, Sơn Tây, Hà Nội, thường có nhiều gia đình thông gia với làng Trình Xá thuộc phủ Lâm Thao, Phú Thọ. Hai làng đối diện nhau ở giữa là sông Đà.
| | |
| | | Khích bác nhau để giúp nhau thành đạt | | |
| | | Bạn lòng xin chớ cười ta túng | | | Ở xã Thanh Nê (Thái Bình) hồi đầu thế kỷ XX có nhà nho tên Trương Phùng rất nghèo nhưng có tâm hồn khoáng đạt, quan tâm đến nghĩa nước tình nhà. | | |
 | | Cùng về qui tụ dưới lá cờ Lê Lợi trong cuộc kháng chiến chống quân Minh, có một vị tướng tài năng, tên là Nguyễn Chích. Ông là một nông dân ở huyện Đông Sơn, trước khi về non Lam, đã dựng cờ khởi nghĩa ở núi Hoàng Sơn, huyện Nông Cống, Thanh hóa. Chính ông đã đề xuất kế hoạch vào Nghệ An, tạo nên cục diện mới cho cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi.
| | |
lx.jpg) | | Giai thoại vui: Trần Đăng Khoa có… hai vợ | | | Khi làm thủ tục nhập học trường viết văn Gorki, nhà thơ Trần Đăng Khoa phải làm một bản tự khai lý lịch. | | |
| | | Cây roi mây cuốn theo tấm lụa
| | | Trần Bích San (1840-1878) quê làng Vị Xuyên, Mỹ Lộc, Nam Định, thi đỗ tam khôi trước Nguyễn Khuyến. Ông được cử vào Bình Định, làm tri phủ An Nhơn. Thấy vùng này có nhiều thứ lụa đậu rất đẹp, ông nghĩ nên mua về biếu mẹ già ở Nam Định, gọi là chút quà của con ở xa. | | |
 | | Có một anh học trò học rất kém nhưng muốn thi đậu để kiếm danh kiếm giá. Bố mẹ anh học trò cũng muốn con có danh giá chút đỉnh nên đã tìm mọi cách lo lót cho con. | | |
| | | Vũ Duy Tuân (1840 – 1915) người huyện Kim Bảng, Hà Nam, đỗ phó bảng năm 1868. Đất nước bị Pháp xâm lược, ông là người trong phái chủ chiến, vì không hợp ý nhà vua, nên khi đi thi, ông dù có văn viết rất hay mà không đỗ tiến sĩ, phải đánh xuống phó bảng.
| | |
| | | Mỡ, giò, nem, chả, rượu, sách văn!
| | | Hai ông bạn gặp nhau. Ông Vũ Đạt Đạo từ hàng cơm bước ra, trời mưa lâm thâm, đường lại trơn. Ông lò dò, bước thấp bước cao thì gặp ngay ông Chu Đình Giá. | | |
| | | Có một chàng nho sĩ đến Thăng Long để học tập, chờ đợi ngày thi. Một hôm ra phố chơi, gặp cô gái đẹp, chàng trai lần khần đến ôm chầm lấy cô và…hôn lên má cô! Không ngờ cô con gái lại là con một vị quan trong triều. Lính bắt anh ta về nộp quan trị tội. | | |
| | | Phan Bội Châu tham gia hát phường vải, đến đâu cũng được các phường quý mến. Tên tuổi ông lừng lẫy và chắc chắn ông đã được …lọt vào mắt xanh của nhiều cô. | | |
| | | Chữa lại bài thơ của Tuỳ Viên
| | | Viên Mai, một nhà thơ, nhà lý luận văn học Trung Quốc rất được các nhà nho ta chú ý, đặc biệt là cuốn Tuỳ viên thi thoại của ông.
| | |
| | | Quách Đông Dần, quê Đông Ngàn, Kinh Bắc, nay là huyện Đông Anh ngoại thành Hà Nội. Ông đã nêu gương học tập đặc biệt vào cuối thế thế kỷ XVII. | | |
|
|
|
|